Publieke machtigingsvoorziening

Met de toename van digitale diensten in de zorg wordt digitaal machtigen ook steeds belangrijker. Het recht om je in je relatie met een zorgverlener door een derde digitaal te laten vertegenwoordigen, wordt binnenkort ook wettelijk ingeregeld in de Wet digitale overheid (Wdo).

Deze wet ligt ter vaststelling voor in de Eerste Kamer. Daarnaast heeft de zorgsector ook de verplichting om het hoogst beschikbare betrouwbaarheidsniveau te gebruiken voor de toegang tot medische gegevens. Dit kan tot gevolg hebben dat het bepaalde patiënten, zoals minder digitaal vaardigen, niet meer lukt om zelf in te loggen en dat zij zich willen laten vertegenwoordigen in de digitale dienstverlening.

Om het zorgveld te ondersteunen in deze wettelijke verplichting, stelt de overheid de komende jaren voorzieningen beschikbaar voor vrijwillige en wettelijke vertegenwoordiging. Als eerste komt een publieke machtigingsvoorziening beschikbaar voor de zorgsector waarmee patiënten op eigen initiatief iemand anders kan machtigen.

Machtigingsvoorziening

Zorgaanbieders moeten, zodra de Wdo in werking treedt, hun digitale dienstverlening (patiëntportaal en/of Persoonlijke Gezondheidsomgeving (PGO)) beschikbaar stellen via inlogmiddelen die erkend zijn door de Wet digitale overheid.

De publieke machtigingsvoorziening biedt burgers de mogelijkheid een vrijwillige machtiging af te geven voor het uitvoeren van een handeling waar digitale identificatie en authenticatie nodig is. Denk hierbij aan het doen van belastingaangifte of het aanvragen van huurtoeslag, maar dus ook voor het afnemen van digitale diensten van zorgaanbieders. De publieke machtigingsvoorziening is momenteel alleen gekoppeld aan DigiD in afwachting van de komst van te erkennen private inlogmiddelen onder de Wdo.

Implementatie

Technische implementatie

Partijen die aansluiten op TVS krijgen hier – zodra de voorziening breed beschikbaar is – meteen ook beschikking over de publieke machtigingsvoorziening. Dit vergt vanuit technisch opzicht geen apart aansluitproces, maar hiervoor moet partijen wel aanvullende informatie aanleveren. Zorgaanbieders die van deze voorziening gebruik willen maken, maken dit het beste meteen bij de start van het aansluitproces op TVS kenbaar bij hun ICT-leverancier.

Implementatie gebruik

Via de publieke machtigingsvoorziening kan een patiënt iemand anders machtigen om te handelen namens hem/haar per specifieke zorgaanbieder. Hiermee is niet geregeld wat deze persoon mag doen in het patiëntportaal van deze zorgaanbieder of via de PGO bij deze zorgaanbieder.

Dat legt elke zorgaanbieder (eventueel in samenwerking met de softwareleverancier) zelf vast. Dat betekent ook dat zorgaanbieders hierin verschillende keuzes kunnen maken met als gevolg dat het gebruik voor patiënten en gemachtigden zeer onduidelijk wordt. Standaardisatie in de gemaakte keuzes vergroot de duidelijkheid en herkenbaarheid voor de patiënt en de gemachtigde. Hoe beter het gebruikersgemak, hoe groter de acceptatie van deze voorziening. 

Daarom werkt VWS samen met een brede vertegenwoordiging uit de zorgsector aan een handreiking waarin wordt stilgestaan bij de belangrijkste inrichtingsvraagstukken van de publieke machtigingsvoorziening. Waar relevant worden deze vraagstukken voorzien van een advies om de uniformiteit zoveel mogelijk te waarborgen.

Planning en beschikbaarheid

De publieke machtigingsvoorziening is inmiddels technisch gereed. De periode tot de zomer gebruikt het programmateam om het implementatietraject met een aantal ICT-leveranciers en zorgaanbieders te doorlopen en waar nodig te optimaliseren. Verwacht wordt dat de publieke machtigingsvoorziening vanaf de 2e helft van 2021 breed beschikbaar komt.

Aan de slag

Je kunt als zorgaanbieder alvast contact opnemen met je leverancier om kenbaar te maken of je van deze voorziening gebruik wilt maken, wanneer jullie dit gezamenlijk kunnen implementeren en welke inrichtingskeuzes er daarbij zijn. Voor nadere vragen over de publieke machtigingsvoorziening of om je interesse kenbaar te maken om hierop aan te sluiten, kun je contact opnemen met het programmateam.